1-2 წლამდე ასაკის ბავშვებში ცხვირის გაჭედვა, ხრუტუნი ან სურდო და ცხვირიდან გამონადენი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი და მშობლებისთვის შემაშფოთებელი მდგომარეობაა. როგორც წესი, ხშირად ეს სიმპტომები რთულ შემთხვევას არ წარმოადგენს, მაგრამ მნიშვნელოვანია სწორად რეაგირება, რომ არ გაურთულდეს და არ გადაიზარდოს ისეთ პრობლემებში, როგორიცაა სინუსიტი, რინიტი და ა.შ.
ამ სტატიაში გიზიარებთ 3 მარტივ და პრაქტიკულ რჩევას როგორ მოვიქცეთ ხრუტუნის/სურდოსა და ცხვირიდან გამონადენის შემთხვევაში და როდის არის აუცილებელი ექიმთან კონსულტაცია:
1. მოერიდეთ სიმპტომების შესამსუბუქებელი სპრეებისა და ქიმიური პრეპარატების თვითნებურ გამოყენებას.
1-2 წლამდე ასაკის ჩვილების ორგანიზმი განსაკუთრებით მგრძნობიარეა, ამიტომ ცხვირის გაჭედვის ან სურდოს დროს არ არის რეკომენდებული სხვადასხვა სიმპტომების შესამსუბუქებელი სპრეებისა და სხვა ქიმიური პრეპარატების გამოყენება ექიმის დანიშნულების გარეშე.
ასეთი საშუალებები შეიძლება ერთი შეხედვით სწრაფად ამსუბუქებდეს სიმპტომებს, მაგრამ ჩვილებში ხშირად იწვევს გვერდით ეფექტებსა და ზოგჯერ სუნთქვის გაუარესებასაც კი. ამ ასაკში ნებისმიერი მედიკამენტური ჩარევა უნდა იყოს მხოლოდ პედიატრის რეკომენდაციით, რადგან ბავშვის ცხვირის ლორწოვანი გარსი ძალიან ფაქიზია და მარტივად ზიანდება.
2. ცხვირის გაწმენდა ფიზიოლოგიური ხსნარით და უსაფრთხო საშუალებები
ჩვილებში ცხვირის გაჭედვისას ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო და ეფექტური გზა არის ცხვირის რეგულარული გაწმენდა ფიზიოლოგიური (მარილიანი) ხსნარით. ეს ეხმარება ლორწოს გათხელებას, ამარტივებს სუნთქვას და ამცირებს ხრუტუნს.
ფიზიოლოგიური ხსნარი შეიძლება გამოიყენოთ დღეში რამდენჯერმე, განსაკუთრებით კვებისა და ძილის წინ. ჩაწვეთების შემდეგ შესაძლებელია სპეციალური ცხვირის ასპირატორით ლორწოს ნაზად მოცილება, ზედმეტი გაღიზიანების გარეშე.
გარდა ამისა, ფიზიოლოგიურ ხსნართან ერთად ეფექტურად გამოიყენება ბუნებრივი, ქიმიური დანამატების გარეშე საშუალებები, რომლებიც მიზნად ისახავს ცხვირის ლორწოვანი გარსის დაცვასა და სწრაფ გამოჯანმრთელებას. ასეთ პროდუქტებს შორის არის ფაგიო®, რომელიც გამოიყენება როგორც სამკურნალოდ ასევე პრევენციისთვის, გართულებების (სინუსიტი, რინიტი) თავიდან ასარიდებლად. ფაგიო®-ს პირველივე სიმპტომებიდან გამოყენება თითქმის გამორიცხავს და მნიშვნელოვნად ამცირებს გართულებებსა და ანტიბიოტიკების ჩართულობის საჭიროებას.
ფაგიო®-ს ცხვირში გამოყენება ხრუტუნის, სურდოს ან ცხვირიდან გამონადენის დროს:
ფაგიო®-ს გამოყენებისას რეკომენდებულია სითხის სტერილურად ამოღება ფაგიო®-ს 20მლ ფლაკონიდან შპრიცის საშუალებით იმ რაოდენობით, რაც ინსტრუქციის მიხედვით საჭიროა ერთჯერადი გამოყენებისთვის, შემდეგ ეს რაოდენობა ნაზად უნდა ჩააწვეთოთ ორივე ნესტოში. (1-2 წლამდე ბავშვებში გამოიყენება 2-3 წვეთი თითოეულ ნესტოში დღეში 4-5 ჯერ.)
როგორ მოვიხმაროთ სწორად ფაგიო®:
3. შეინარჩუნეთ ოთახის ტენიანობა და აკონტროლეთ ძილის სწორი პოზა
ბავშვის ცხვირის გაჭედვისა და ხრუტუნის დროს დიდი მნიშვნელობა აქვს ოთახის გარემოს პირობებს, განსაკუთრებით კი ჰაერის ტენიანობასა და ძილის პოზას.
პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია, რომ ოთახში იყოს საკმარისი ტენიანობა, დაახლოებით 40–60%. მშრალი ჰაერი კიდევ უფრო აშრობს ცხვირის ლორწოვან გარსს და აძლიერებს გაჭედვას. ამისთვის შესაძლებელია ჰაერის დამატენიანებლის გამოყენება ან ოთახში სველი პირსახოცის დადება.
რაც შეეხება ძილს, ჩვილს ეხმარება ოდნავ ამაღლებული ზედაპირი, რადგან ეს ამცირებს ცხვირის გაჭედვის შეგრძნებას და აადვილებს სუნთქვას. თუმცა 1 წლამდე ასაკში ბალიშის გამოყენება არ არის რეკომენდებული ექიმის გარეშე.
როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?
თუ ბავშვს უჭირს სუნთქვა, აქვს მაღალი ტემპერატურა, უარს ამბობს კვებაზე, არის ზედმეტად მოდუნებული ან სურდო/ხრუტუნი გრძელდება 7–10 დღეზე მეტხანს აუცილებელია პედიატრის კონსულტაცია.
რას უნდა მოვერიდოთ?
არ გამოიყენოთ ექიმის დანიშნულების გარეშე სიმპტომების შესამსუბუქებელი ცხვირის სპრეები და ძლიერი მედიკამენტები, ასევე მოერიდეთ ცხვირის აგრესიულ გაწმენდას ან არაპროფესიონალურ “ხალხურ” მეთოდებს, რომლებმაც შეიძლება გააღიზიანოს ლორწოვანი.
მთავარი დასკვნა
ჩვილებში ცხვირის გაჭედვა უმეტეს შემთხვევაში დროებითი და მარტივად მართვადია. სწორი მოვლა, უსაფრთხო გარემო და დროული დაკვირვება საკმარისია, ხოლო ეჭვის შემთხვევაში ყოველთვის სჯობს ექიმთან კონსულტაცია.
